ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆತಂಕ
ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೊರಬಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಗದು ಹಣ ವಿತ್ಡ್ರಾ ಆಗಿರುವ ವಿಚಾರ ಅನೇಕ ತಜ್ಞರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಕೇವಲ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು 61 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಅಧಿಕ ಹಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಹಲವು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಇಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ವಿತ್ಡ್ರಾ ಮಾಡುವುದು ಹೊಸ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ಹೊರ ಹೋಗಿರುವುದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಕೇವಲ ಹಣದ ಚಲನವಲನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಏರಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಖರ್ಚು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ “ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನಗದು ಇರಲಿ” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಇದನ್ನು “Precautionary Cash Holding” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿಡುವ ಬದಲು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸುವುದು. ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾದಾಗ ಈ ಮನೋಭಾವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ನಡುವೆ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಫಿಕ್ಸ್ಡ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಇಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಈಗ ಅನೇಕರು ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ಸ್, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ನೀಡುವ ಹೂಡಿಕೆಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ನೀಡುವ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಅನೇಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಠೇವಣಿಗಳು ಬರುವ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಹಣವನ್ನೂ ಜನರು ವಿತ್ಡ್ರಾ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಕ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲೋ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ನಗದು ಬಳಕೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಹಣ ಹೊರಹೋಗಲು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಗದು ವಹಿವಾಟು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ರೈತರು, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ “ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ” ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಎಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಬಳಿ ತಕ್ಷಣ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಇರುವ ನಗದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಜನರು ಇಡುವ ಠೇವಣಿಗಳೇ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರ. ಅದೇ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಸಾಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇತರರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಠೇವಣಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ, ಸಾಲ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ನಗದು ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ “ಕ್ರೆಡಿಟ್-ಡಿಪಾಸಿಟ್ ರೇಷಿಯೋ”. ಅಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಬಂದ ಠೇವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಈಗ 83 ಶೇಕಡಕ್ಕೂ ಹತ್ತಿರ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ 100 ರೂಪಾಯಿ ಠೇವಣಿ ಬಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 83 ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಸಾಲ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸವಾಲಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೃಹ ಸಾಲ, ವಾಹನ ಸಾಲ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದಲೇ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. “Certificates of Deposit” ಅಥವಾ “CDs” ಎಂಬ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಜನರಿಂದ ಠೇವಣಿ ಪಡೆದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹಣ ತರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾದರೆ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೋಮ್ ಲೋನ್, ಕಾರ್ ಲೋನ್ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳ EMI ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ತರಕಾರಿ, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಯೂ ಏರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತು ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅನಗತ್ಯ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ತುರ್ತು ನಿಧಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ನೋಡಿದರೆ ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರತಿಫಲನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿ =ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಗುಡ್ನ್ಯೂಸ್: ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ಬಾಕಿ ಹಣ ಶೀಘ್ರ ಜಮಾ
ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆತಂಕ
ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತಿರುವುದರ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತು ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಅಸ್ಥಿರತೆ ನೇರವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಒತ್ತಡ ತಂದಿದೆ. ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ, ತರಕಾರಿ, ಹಾಲು, ದಿನಸಿ ಸಾಮಾನುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಯೂ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಾಸಿಕ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು “ಮುಂದೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟರೆ?” ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯದ ಹಣವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಇಟ್ಟರೆ ಅದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಜನರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ನಗದು ವಿತ್ಡ್ರಾ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು 2016ರ ನೋಟು ಅಮಾನೀಕರಣದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕ್ಯಾಶ್ ಚಲನವಲನ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಣ ಜಮಾ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈಗ ಅದರ ವಿರುದ್ಧದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕೆಲವು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರ ನಡುವೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂದರೆ ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಹೂಡಿಕೆಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭದ ಭರವಸೆ ನೀಡುವ ಹೂಡಿಕೆಗಳತ್ತ ಯುವಜನತೆ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ನೀಡುವ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಈಗಿನ ದುಬಾರಿ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೂಡ ಹಲವರಲ್ಲಿದೆ.
ಆದರೆ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ವಿಷಯವೇನೆಂದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭದ ಆಸೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕರ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರೋದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಏರಿಳಿತ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಗದು ವ್ಯವಹಾರ ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ರೈತರು, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನಗದು ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಬೀಜ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವ ನಗದು ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಚಲನವಲನ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿದರ ಏರಿಕೆ ಸಾಧ್ಯತೆ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವೇನು?
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೊರ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಈಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಅಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಬಳಿ ತಕ್ಷಣ ಬಳಸಲು ಇರುವ ಹಣದ ಲಭ್ಯತೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಜನರು ಇಡುವ ಠೇವಣಿಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ. ಅದೇ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಗೃಹ ಸಾಲ, ವಾಹನ ಸಾಲ, ವ್ಯವಹಾರ ಸಾಲ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇತರರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಈಗ ಒಂದು ಕಡೆ ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಇಡುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸಾಲಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಈ ಎರಡರ ಮಧ್ಯೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕೆಲ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ “ಕ್ರೆಡಿಟ್-ಡಿಪಾಸಿಟ್ ರೇಷಿಯೋ” ಈಗಾಗಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಠೇವಣಿಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರ ಹೋಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೂ ಬೀಳಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮ್ ಲೋನ್, ಕಾರ್ ಲೋನ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಸನಲ್ ಲೋನ್ ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಈಗಾಗಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. EMI ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಾಸಿಕ ಖರ್ಚು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಇದಕ್ಕೂ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೂಡ ಜನರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆ ಕೇವಲ ವಾಹನ ಸವಾರರ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ನೇರವಾಗಿ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ದಿನಸಿ ಸಾಮಾನುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ತರಕಾರಿ ತನಕ ಎಲ್ಲದರ ಬೆಲೆಯೂ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ಯೋಜನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ:
- ಅನಗತ್ಯ ಖರ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು
- ತುರ್ತು ನಿಧಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲಗಳಿಂದ ದೂರ ಇರುವುದು
- ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು
- EMI ಭಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು
ಇವು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಐ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಣದ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿರಲಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಂದಿನ ದಿಕ್ಕು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ನೋಡಿದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಣ ವಿತ್ಡ್ರಾ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಂಕಿಅಂಶ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಜಾಗತಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ದುಬಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರತಿಫಲನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಈಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.